افسانه آنلاین



ثروت هاي فراري و ثروتمندان پنهان

1 1 1 1 1 امتیاز خبر: 0.00
تغییر اندازه متن

حمید مقدس فرد: چند سال پيش در اوج بحران اقتصادي دولت هاي غربي در رويارويي با بحران اقتصادي به دريافت ماليات بيشتر از ثروتمندان، متمايل شدند و سيستم مالياتي ناچار شد ثروتمندان را هم ببيند؛ كساني كه كمترين ماليات ها را مي پردازند و بيشترين درآمدها و دارايي ها را دارند. درايران با اقتصاد رانتي كه بيشترين بهره اش را ثروتمندان مي برند كه حالا فقط در دو دهم بالايي هرم توزيع ثروت ورانت هستند چنين چيزي ممكن نيست. به اين دليل ساده كه ثروت ها فراري و ثروتمندان پنهان شده اند. درلايه هاي همان اقتصاد رانتي كه بايد با سازوكارهايي مانند ماليات، ديده باني و حساب كشي شود ولي نمي شود؛ درنتيجه بار مالياتي بردوش طبقه متوسط گذاشته شده كه راه گريزي ندارد، ولي گريزراه ها براي ثروتمندان سبكبار فراوانند چنانكه حتي در پرونده هايلو رفته اي مانند مورد نه چندان عجيب بابك زنجاني امكان گرفتن پول ها از او نيست و معلوم است كه درموردهاي پنهان تر حتي امكان رسانه اي شدن پرونده ها نيست. گرفتن ماليات ازگرفتن غرامت و پول هاي برباد رفته مشكل تر است؛ چون اقتصاد رانتي شفاف نيست. اقتصادهاي صنعتي شفاف ترند و سيستم ماليات گيري مي تواند راه هاي فرار را ببندد و مخفي گاه ها را كشف كند . ولي اقتصادهاي سوداگري شفاف نيستند وحتي نمي توان به كسي ثابت كرد كه ثروتمند است! چون ثروت ها درحاشيه امن و درسايه شخصيت هاي حقوقي با عناوين گوناگون هستند و ماننده هاي  بابك زنجاني  كه شخص حقيقي باشند كمياب شده اند.يعني شخصيت هاي حقيقي درپوست شخصيت هاي حقوقي داراي حاشيه امن پنهان شده اند و ثروت هايشان را فراري داده اند. مثلا به دبي در قالب ده ها شركت سرمايه گذاري كه بخش مهمي از آبادي كاذب آنجا از اينها و اينجا ست. طنز ماجرا در اين است كه اينها درآنجا كاملا شفاف هستند چون اقتصاد دبي دنباله همان اقتصادهاي صنعتي است كه به يك مركز پخش شفاف درخاورميانه  همان اندازه نياز دارند كه رانتي هاي داخل به مركز بازپخش ناشفاف وابسته اند. انگيزه شفاف نبودن هم فرار از ماليات و فراردادن سرمايه به آن سوي آب است. در شرايط غير شفاف، فقط مي توان از دريافت ماليات ازحقوق بگيرها يا همان اكثريت طبقه متوسط مالي، اطمينان حاصل كرد. ضريب خطاي مالياتي در مورد بقيه نوسان هاي شديد دارد مثلا از مغازه دارها. درمورد ثروتمندان اين ضريب خطا به 100 ميل مي كند. در اقتصادهاي سوداگري و دلالي مانند اقتصاد ايران سيستم مالياتي، مكانيسم ديده باني ندارد و نمي توان شخصيت هاي حقوقي بي اندازه  ثروتمندي را كه ميانگين مالياتشان درمقايسه با حقوق بگيرهاي طبقه متوسط، ناچيزتر از صفر است پيدا و رسانه اي كرد. در اقتصادهاي صنعتي نگرانيشان اين است كه در صورت گرفتن ماليات بيشتر از ثروتمندان، به كارآفريني لطمه بخورد ولي در اقتصاد ايران اين نگراني بيجا است چون ثروتمندان نقش زيادي دركارآفريني ندارند و فقط براي خودشان درآمد ايجاد مي كنند بدون آنكه افزايش درآمد آنان فرصت هاي اقتصادي و شغلي زيادي ايجاد كند. در آن كشورها مي خواهند ريسك گرفتن ماليات از ثروتمندان را با وضع ماليات بر دارايي هاي آنها (و نه فقط با ماليات بردرآمد) كاهش دهند (به گفته اكونوميست) ولي در ايران ثروتمندان، خوب مي دانند چگونه دارايي هاي خود را از چشم سيستم ماليات گيري پنهان كنند و اين سيستم هم نمي تواند مسير آنها را رديابي كند. در اقتصادهاي رانتي  كه زد وبند در آنها روابط اقتصادي وپولي را تعيين مي كند حتي رديابي درآمدها هم مشكل است. دراقتصاد ايران معامله هاي صوري حجم بزرگي از معاملات را شامل مي شود كه درآمدهاي ناشي از آنها درهيچ بيلان كاري منتشر نمي شود و درنتيجه نمي توان برآنها هيچ مالياتي بست. اكثريت ثروتمندان دراينجا توليد كننده نيستند وعمدتا دلال و واردكننده و سوداگر كالا و خدمات  داخلي هستند كه كارافزاران وكارمندان طبقه متوسط توليد مي كنند. حتي رصد رانت خوارها دراقتصاد سوداگري كه بر زدوبند متكي است بسيار دشوار و كشاندن آنها به پاي ميز مميز مالياتي ناممكن است. از اينها گذشته گرفتن ماليات بيشتر از ثروتمندان يا همان شخصيت هاي حقوقي به اصلاح ساختاري درسيستم ماليات گيري وابسته است و اين يكي هم به اصلاح ساختاري درسيستم توزيع درآمد نياز دارد كه درشرايط اقتصاد ايران هيچ دورنمايي از اين دو اصلاح ديده نمي شود . هرگاه اين دو اصلاح صورت گرفت و اقتصاد هم شفاف و ديده باني از تاريكخانه درآمد و دارايي ثروتمندان هم ممكن شد گرفتن ماليات و بستن راه فرار وپنهان شدن هم ممكن مي شود. اين دواصلاح به نيرومند شدن و اوج گرفتن طبقه متوسط و اثرگذاري آن برسرنوشت سياسي مي انجامد و چون قرار نيست چنين اتفاقي بيفتد پس اصلاحات در اين دو مورد تا اطلاع ثانوي ممنوع خواهد بود.

omidndh@gmail.com


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

tablighat

tablighat