افسانه آنلاین



سرگردانی خیابانی

1 1 1 1 1 امتیاز خبر: 0.00
تغییر اندازه متن

حمید مقدس فرد: پیاده راه شدن خیابان عفیف آباد برای دو روز می تواند بخشی از یک برنامه پیاده راه سازی باشد و برخی خیابان های تاریخی و مرکزی شهر برای همیشه پیاده راه شوند. نتيجه عالي اين كار می تواند بازگرداندن روح زندگي و زيبايي به خيابان هايي باشد كه زندگی درآنها خالي از خاطره شده  و دربدترين وضع  زير بار ترافيكي، گرفتار و به كاربري عبور سواره و شتابزده كاهش داده شده اند. این خيابان ها نمایشگاه  کمبود فضاي شهري پیاده و عاری از اتومبیل و فقر عرصه و روابط عمومي هنجارمند شده اند. خيابان هايي كه كمترين سازگاري با استانداردهاي يك مكان عمومي چند كاربردي ندارند، فضاي فيزيكي آنها آشفته و به هم ريخته است، با بهداشت بد و انباشته از آلودگي، بدون چشم انداز و ازجهت فنی، غلط و از دید اقتصادی، پرهزینه، خيابان هاي ايران را به جاهايي تبديل كرده كه براي ساكنان و عابران آنها خاطره ساز و خاطره انگیز نيستند. ساکنان درآن آزاردیده و عابران سرگردانند. اين خيابان ها تركيبي از رديف بي پايان مغازه و اتومبيل ها هستند كه هيچ نسبت منطقي ميان اجزاي آنها نيست. نه دركف و نه در جداره هيچ نشانه اي از فكر معماري و شهرسازي درآنها ديده نمي شود و روابط شهروندی هم درآنها سخت وکمیاب است.چون دراین خیابان ها همه چيز به تصادف سرهم بندي شده. آن دسته از خيابان هايي كه در بافت تاريخي شهرها هستند به انبار شهر و مغازه هاي دست دوم كه اجناس ارزان و بي كيفيت مي فروشند، به جاهايي فراموش شده تبديل شده اند و درساعت های غیرکاری فضاهای مرده می شوند.عنصر خاطره و زيبايي در شهرسازي جديد ايران جايي ندارد. خيابان هاي وسيع و ميدان هاي بزرگ و ساختمان هاي عالي و باغ هاي سرسبز كه درمعماري تاريخي ايران و به خصوص مكتب اصفهان هنوز هم خاطره سازند در شهرسازي جديد ايران بخشي از خاطره ها شده اند و در واقعيت جاي خود را به كابوس هايي در بيداري داده اند كه با اتومبيل و ويترين و انبوه جمعيت عصبي كه فقط مي خواهند بگذرند انباشته شده و از درختان شكوفا و گل بوته ها و سكوت و آرامش خبري نيست و انگيزه اي براي ماندن و قدم زدن باقي نمي گذارند. شهرها به مجتمع هاي خوابگاهي و مراكز خريد تقسيم شده اند كه خيابان ها آنها را به هم وصل مي كنند و تنها ارزش كاربردي آنها همين است. خيابان ها در سيستم ارزش گذاري شهرنشينان فقط به اعتبار بار ترافيكي سبك و سنگين و مراكز خريدشان رتبه بندي مي شوند و به جز اين جاذبه ديگري ندارند. براي شهرسازان، اگر شهرساز داشته باشيم، خيابان يك موضوع كاري نيست. آنها حتي يك كتاب هم در باره  خيابان سازي در ايران ننوشته اند. خيابان از نظر مديريت شهري جايي است كه فقط براي رفت و آمد اتومبيل ساخته شده و براي همين است كه از تن پياده رو و ساختمان ها مي كنند و به خورد آن مي دهند. جرياني كه تمامي ندارد و بر همه خاطره ها نقطه پايان گذاشته. تنها خاطره اي كه مردم عصبي و عجول اين روزها از خيابان دارند ترافيك سردرگم و اتلاف وقت هاي بي پاياناست كه به سرگردانی می گذرد. خاطره هاي دور و دراز كه نمایشگر تاريخ يك شهر و خيابان هاي آنند، در آن فضاي شهري ماندگار مي مانند كه گستردگي و سرسبزي و سكوت و آرامش و زيبايي را نمايان سازند. يعني همان چيزهايي كه در دستور كار نيست و مردم نيز تسليم هياهو و بي سروساماني شده اند كه به نام شهرنشيني به آنها تحميل شده و آنها هم آن را پذيرفته اند. خیابان ها قلب شهرها شده اند ولی این قلب بی نظم و بد می تپد و انرژی و زمان درآن لخته شده و هویت و آرامش و شهروندی از آن رخت بربسته است. چند پیاده راه دراین شهرهای خیابان زده می تواند کمی آرامش برای شهرنشینانی بیاورد که ازخیابان ها سودی نبرده اند ولی باز هم خیابان گردی با اتومبیل را رها نمی کنند. پیاده راه ها می توانند ضمن تسکین بخشی به اعصاب تحریک شده جماعت  اتومبیل زده ، کارکردهای فرهنگی و ارتباطی و اقتصادی با کمترین هزینه داشته باشند. شهرداری می تواند با ساختن یک مدل شبکه ای پیاده راه با ترکیب تفریحی و فروشگاهی وسینما و کتابخانه و کتابفروشی و کافه کتاب وتئاترهای خیابانی و موسیقی زنده درهمه روزهای هفته ، مجالی برای آسودن از رنج های زندگی ترافیکی و تمرین زندگی شهروندی فراهم کند و خود را به پیاده راه کردن گذرای یک خیابان محدود نکند. شهروندان  ایران برای نفس کشیدن وتمدد اعصاب و تجربه زندگی واقعی شهروندی به یک جنبش پیاده راه سازی نیاز جدی دارند. سرگردانی خیابانی و اتومبیل زدگی بس است.

omidndh@gmail.com


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

tablighat

tablighat