افسانه آنلاین



ماهواره ها فرونشست دشت مرودشت را رصد می کنند/ مدیر مرکز زمین شناسی و اکتشافات معدنی منطقه جنوب: تخت جمشید در بخش آهکی بنا شده و این احتمال وجود دارد فرونشست دشت سبب بروز غار آهکی شود و فروچاله آهکی رخ دهد

1 1 1 1 1 امتیاز خبر: 0.00
تغییر اندازه متن

از سال گذشته فرونشست دشت مرودشت نگرانی هایی را مبنی بر آسیب بر بنای تاریخی تخت جمشید برانگیخت. با گرم تر شدن هوا،کاهش نزولات جوی و برداشت بی رویه آب در دشت مرودشت این نگرانی ها از گسترش فرونشست و احتمال آسیب به بنای تاریخی تخت جمشید و نیز شهرهای موجود در دشت های استان شدت یافته است.

هفته آتی آخرین وضع پدیده فرونشست دشت مرودشت توسط تصاویر ماهواره ای بررسی و مانیتورینگ می شود تا براساس آن تعیین شود در کدام مناطق فرونشست بیشتر و میزان تغییرات براساس برداشت آب چقدر بوده است. این جدیدترین موضوعی است که در خصوص فرونشست دشت مرودشت از زبان مدیر مرکز زمین شناسی و اکتشافات معدنی جنوب در گفت وگو با «افسانه» مطرح می سود.

دکتر طهمورث یوسفی با تاکید بر اینکه در این بررسی ها میزان گسترش شکاف اطراف تخت جمشید بررسی خواهد شد،تصریح می کند: فرونشست در دشت هایی که بین کوهستان ها قرار دارد به طور طبیعی اتفاق می افتد دشت ها در حالت عادی دچار فرونشستی تا 4 میلی متر در سال می شوند اما زمانی که مقدار فرونشست از 4 میلی متر بیشتر می شود خطرساز است، مانند آنچه در دشت مرودشت،فسا و ... رخ داده است. وی اظهار می کند: در این بررسی ها ضمن اینکه میزان فرونشست نشان داده می شود،شدت آن در مناطق مختلف تعیین شده و میزان تغییرات براساس برداشت آب نمایان می شود.

او در پاسخ به این سؤال که آیا شهری از فارس در معرض آسیب و مخاطره فرونشست قرار دارد،می گوید:در استان شهری نداریم که متاثر از فرونشست باشد اما نمی توان به صورت قطعی این را گفت؛ چرا که روستاهایی داشته ایم که تحت تاثیر فرونشست آسیب دیده باشد.

وی در خصوص احتمال فرونشست در شهر مرودشت می گوید: دشت مرودشت وسعت زیادی دارد که شهر مرودشت یک بخش آن را شامل می شود. در مرکز دشت ها بیشترین میزان فرونشست دیده می شود و در دامنه میزان فرونشست کمتر است.

«روستاهای خرامه و کربال بخش دیگر این دشت است که آسیب دیده است. خودسوزی زمین های پیربنو در جنوب شرق دشت شیراز نیز به واسطه همین فرونشست ها رخ داده است.»

دکتر یوسفی در خصوص مطالعه درباره شدت فرونشست ها در دشت مرودشت اظهار می کند: رخداد شکاف های شمال دشت مرودشت نشان دهنده آن است که میزان این نشست زیاد بوده اما چون در مرکز زیاد است و به صورت همگن دیده می شود یک پدیده تدریجی است.

مدیر مرکز زمین شناسی و اکتشافات معدنی منطقه جنوب وقوع پدیده فرونشست را مانند زلزله ناگهانی ندانسته و بیان می دارد: فرونشست با پدیده های
 ریز شروع می شود و با ترک های باز ادامه می یابد و طولانی مدت خود را نشان می دهد و زمانی که رخ داد قابل ترمیم نخواهد بود و آسیب آن به مراتب از زلزله بیشتر خواهد بود. او می افزاید: در مرودشت و داراب در مناطق زراعی جنوبی مزارع زیادی آسیب دیده است اما امکان اینکه این فرونشست به شهرها برسد کم است زیرا هم برداشت بی رویه آب در شهرها اتفاق نمی افتد و هم فاضلابی که در شهرها تولید می شود به نوعی دشت ها را تغذیه می کند.

دکتر یوسفی وقوع فرونشست در شیراز را با توجه به موقعیت زمین شناسی آن غیرممکن توصیف کرده و ادامه می دهد: به نظر غیر ممکن می آید که فرونشست در شیراز اتفاق افتد اما اراضی جنوب شرقی که زمین های باتلاقی است ممکن است دچار نشست شود.

**فرونشست تدریجی و فروچاله ناگهانی است

مدیر مرکز زمین شناسی و اکتشافات منطقه جنوب فروچاله را از فرونشست متمایز دانسته و عنوان می کند: فروچاله یک پدیده ناشی از انحلال در واحدهای سخت است که در لایه های مختلف طبقاتی ایجاد می شود و وقتی آب زیرین این لایه ها خالی شود لایه های سخت نیروی خود را از دست داده و رسوبات بالایی برر روی غار فشار وارد می کند و باعث ریزش آن می شود. او فرونشست را پدیده تدریجی و فروچاله را پدیده ای ناگهانی عنوان کرده و می افزاید: ممکن است در مناطقی فرونشست به دلیل ضخامت اندک رسوبات فروچاله را تشدید بخشد.

دکتر یوسفی در خصوص امکان آسیب فرونشست بر تخت جمشید و وقوع فروچاله در این بنای تاریخی می گوید: تخت جمشید ضخامت آبرفتی بالایی دارد وقتی ضخامت بالاتر از میزان برداشت چاه های آب آن محدوده باشد احتمال فروچاله اندک خواهد بود.

وی بیان می دارد: تخت جمشید در بخش آهکی بنا شده و این احتمال وجود دارد فرونشست دشت سبب بروز غار آهکی شود و فروچاله آهکی رخ دهد اما براساس مطالعاتی که ما داشته ایم آهک های این محدوده سخت است و احتمال اینکه فروچاله آهکی رخ دهد از نظر ما اندک است.

«بررسی چندین چاه آهکی نشان می دهد آهک  محدوده تخت جمشید سخت و متراکم است و پدیده غاری شدن در سطح تخت جمشید به ندرت ممکن است رخ دهد.» این را یوسفی گفته و ادامه می دهد: در آن سوی در دشت مهارلو که در گودترین و مرکزی ترین قسمت دشت است فرونشست رخ نداده است.

وی معتقد است:آنچه در مورد این فرونشست ها اهمیت دارد این است که چون رسوبات دشت ها دانه ریز هستند ریگی بوده و سرعت نشست رفته رفته کم می شود و اختلاف در سطوح در دامنه ها باعث بروز شکست می شود.


تصویر امنیتی
تصویر امنیتی جدید

tablighat

tablighat